Z racji że ostatnio coraz częściej padają pytania na ten temat, podjąłem wyzwanie wytłumaczenia
co i jak ustawić, żeby podkręcić naszego Athlona/Semprona 64.
1. RZECZY KTÓRE MUSISZ WIEDZIEĆ
a) Każdy procesor kręci się inaczej, tzn. nie ma gwarancji ze konkretny model zostanie podkręcony do X Ghz -
niektore mozna przetaktowac nawet o 70%, a niektorych mozna nie przetaktowac choćby o 25%...
Wiele czynników składa sie na to o ile możemy podkręcić procesor:
- sam procesor (seria, rewizja)
- płyta główna (układy zasilania, szeroko pojęta regulacja CPU i pamięci w BIOS-ie)
- pamięci
- chłodzenie
b) Wraz z zwiększaniem taktowania procesora rośnie jego pobór mocy - dlatego przed zabraniem się za jakikolwiek
overclocking sprawdź czy masz odpowiedni zasilacz - do podkręcania zupełnie nie nadają zasilacze typu Tracer, Codegen,
Megabajt i tym podobne krzaki (pomijam już to że wg mnie one sie do niczego nie nadają...)
c) Przed podkręcaniem warto sprawdzić czy komputer jest stabilny na domyślnych ustawieniach; do tego przydatne będą
te programy:
Stress Prime 2004
SuperPI
3DMark 2001
d) Podkręcasz na WŁASNE ryzyko - autor nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne szkody.
2. WYŁĄCZENIE FUNKCJI COOL 'N' QUIET
Jeśli twój procesor jest wyposażony w funkcję Cool 'n' Quiet, to wyłącz ją w "CPU Configuration" w BIOS-ie
(ustaw na "Disabled") przed podkręcaniem.
3. ZMNIEJSZENIE MNOŻNIKA HT
No więc po tym krótkim wstępie - zacznynamy!
Na sam początek ściagamy program CPU-Z w celu określenia jaki
mamy rdzeń procesora, jaki chipset ma płyta główna, jakie jest domyślne napięcie procka, jakie jest domyślne taktowanie HT
i pamięci itp. Program bedzie przydatny w przyszłości do sprawdzania tych rzeczy po podkręceniu.
Teraz wchodzimy do BIOS-u i odszukujemy opcje dotyczącą taktowania magistrali HyperTransport (HT Frequency)
Zazwyczaj znajduje się to pod zakładką Advanced Chipset Features (Np. w ASUS-ie A8N-E zakładka
Advanced >> CPU Configuration.
Na płytach głównych Gigabyte, może być potrzebne wciśnięcie klawiszów Ctrl+F1 żeby pokazały się zaawansowane opcje.
I teraz samo zmniejszenie mnożnika HyperTransport - po co zmniejszamy?
Dlatego, że częstotliwość HT jest zależna od częstotliwości HTT (FSB).
CZĘSTOTLIWOŚĆ HT = HTT (FSB) x mnożnik HT
Przykład:
Mamy płytę główną z chipsetem nForce 4 Ultra, na której szyna HyperTransport pracuje z częstotliwością 1000MHz (mnożnik x5).
Podkręcamy procesor, podnosząc HTT do 250MHz i nie zmieniamy mnożnika HT.
250 MHz x 5 = 1250 MHz
Przy takim ustawieniu jest wysoce prawdopodobne, ze płyta w ogóle nie wstanie albo będzie niestabilna. Tak więc
zmniejszamy o 1 stopień mnożnik HT i teraz częstotliwośc HyperTransport będzie wyglądać tak:
250 MHz x 4 = 1000 MHz
UWAGA 1:
W niektórych BIOS-ach taktowanie HT jest przedstawione za pomocą MHz, tak więc mała konwersja:
HT x5 = 1000 MHz
HT x4 = 800 MHz
HT x3 = 600 MHz
UWAGA 2:
Jeśli planujemy niewielkie podkręcenie procka, to zmniejszenie mnożnika taktowania HT nie musi być konieczne.
Przykład:
Mamy płytę główną z chipsetem nForce 4 Ultra, na której szyna HyperTransport pracuje z częstotliwością 1000MHz (mnożnik x5).
Chcemy podkręcić procesor AMD Athlon 3000+ (mnożnik procesora 9) z 1,8 Ghz na 2,0 Ghz tak więc ustawiamy HTT na 222 MHz.
(222 Mhz x 9 = 2000 Mhz)
Częstotliwość taktowania szyny HyperTransport bez zmniejszania mnożnika przedstawia się tak:
222 MHz x 5 = 1110 MHz
Przy takim ustawieniu płyta główna wcale nie musi być niestabilna. Nie jest to zbyt duży overclocking szyny HT, tak więc
powinna, chociaż wcale nie musi pracować stabilnie. Natomiast jeśli w tym samym przypadku zmniejszymy mnożnik HT na x4
to częstotliwość taktowania HT będzie wyglądać następująco:
222 MHz x 4 = 888 MHz
Przy takim ustawieniu płyta będzie na pewno stabilna, aczkolwiek wydajność spadnie, bo częstotliwość szyny HyperTransport
jest mniejsza.
UWAGA 3:
Częstotliwość HyperTransport pokazana za pomocą programu CPU-Z:
UWAGA 5:
Możemy uzyskać wyższe taktowanie szyny HT, poprzez podniesienie napięcia na Chipset (w Advanced Chipset Features)
- należy przy tym zachować szczególną ostrożność. Nie wszystkie płyty główne mają możliwość regulacji napięcia chipsetu.
4. PODKRĘCANIE HTT (FSB) ORAZ ZMIANA DZIELNIKA PAMIĘCI
Teraz przechodzimy do najważniejszego punktu "zabawy" w podkręcanie - podnoszenia częstotliwości procesora.
Zazwyczaj kryje się ona pod nazwą "CPU frequency", "FSB" (na płytach na socket 754), "HTT".
Opcja ta jest dostępna w Biosie w zależności od płyty głównej: Zazwyczaj kryje się w takich zakładkach jak:
"Genie BIOS", "Mainboard Intelligent Tweaker" "JumperFree Configuration", "Cell Menu", "Soft Menu III" "Advanced Cheapset Features"
Na płytach głównych Gigabyte, może być potrzebne wciśnięcie klawiszów Ctrl+F1 żeby pokazały się zaawansowane opcje.
Gdy odnajdziemy opcję dotyczącą zmiany HTT (FSB) - podnosimy częstotliwość o 5 MHz, zapisujemy ustawienia i sprawdzamy
stabilność za pomocą programów StressPrime 2004 (Stress CPU przez przynajmniej 2 godziny), SuperPI (liczymy liczbe PI
z dokładnością do 16 milionów) i włączamy 3DMark 2001, żeby sprawdzić czy nie ma błędów w wyświetlanym obrazie.
W raz z podnoszeniem częstotliwości HTT (FSB) rośnie też częstotliwość pamięci. Dlatego po podnoszeniu HTT (FSB)
za każdym razem sprawdzaj jakie taktowanie mają pamięci - za pomocą CPU-Z na zakładce Memory.
Zmiana dzielnika pamięci na płytach pod socket 754 i 939:
Z doświadczenia wiem że markowe pamięci które nie mają radiatora (tak jak moje Kingston-y Infineon) wytrzymują stabilnie
około 200 - max 225 MHz (choć RZECZ JASNA nie jest to gwarantowane) bez podnoszenia napięcia i jeśli timingi nie są zaostrzane.
(o tym też w tym poradniku).
Kiedy dobijemy już do wartości HTT (FSB) na których pamięć nie jest stabilna (zapewne coś około 220 MHz na markowych pamięciach
- choć jak podkreślam - NIE MA tutaj reguły) możemy podnieść napięcie na pamięć, jeśli nasza płyta ma taką możliwość i podkręcać HTT
dalej - możemy dojść nawet do 250 MHz, ale w przypadku zwykłych pamięci bez chłodzenia raczej nie ma na to szans.
Ale oczywiscie to nie jest koniec możliwości podnoszenia HTT - znajdujemy w BIOS-ie opcje dotyczącą zmiany dzielnika pamięci.
(Zazwyczaj "Advanced Chipset Features" lub w innych zakładkach dotyczących overclockingu - nazwy powyżej, u mnie w ASUSIE A8N-E
jest to w Advanced >> CPU Configuration >> DRAM Configuration)
Opcja dotycząca zmiany dzielnika pamięci zazwyczaj kryje się pod nazwą "Max Memclock", na niektorych płytach
jest też przedstawiona w formie CPU:RAM (domyślnie 1:2) - zmniejszamy więc dzielnik pamięci na pierszy mniejszy niż
200 MHz (400 MHz efektywnie) - zazwyczaj jest to 166 MHz (333Mhz efektywnie) czyli CPU:RAM 1: 1.66 , na niektórych płytach
jest też możliwość ustawienia Memclocka 180 MHz (360 MHz). Kiedy zmniejszymy już dzielnik pamięci, możemy dalej podnosić
HTT (FSB), jednak nadal trzeba pamiętać o kontrolowaniu częstotliwości RAM-u.
Zmiana dzielnika pamięci na płytach pod socket AM2:
Tutaj postępujemy tak samo jak w przypadku płyt na s 754 i 939 - rożnią się tylko wartości Memclocków -
Zazwyczaj są to 200 MHz (400 MHz efektywnie), 266 MHz (533 MHz), 333 MHz (667 MHz), 400 MHz (800 MHz).
UWAGA 1:
Stabilność pamięci testujemy programem MemTest 86+:
Kod:
http://www.memtest86.com/memtest86-3.2.iso.zip
Wypalamy ISO na płyte, startujemy z niej i przez kilka godzin testujemy pamięci czy nie mają błędów.
5. ZWIĘKSZANIE NAPIĘCIA NA PROCESOR
I tak dochodzimy do kolejnej bardzo ważnej części podkręcania procesora, czyli zwiększania napięcia. Bez zwiększenia napięcia
na CPU nie ma co liczyć na zbyt duży overclocking, tak więc odrazu napisze na czym ono polega i jakie są jego konsekwencje.
Po pierwsze jeśli chcemy zwiększyć moc procesora, musimy mu dostarczyć więcej prądu - dlatego też podnosimy nań napięcie.
Jeśli nasz procek ma domyślnie napięcie 1,4V to do pewnego momentu możemy podnosić HTT(FSB) bez zwiększania napięcia - do
jakiego momentu to już zależy wyłącznie od samego procesora i płyty głównej. W praktyce jeśli nie zwiększymy napięcia na CPU
to możemy liczyć na overclocking rzędu do 15-20 %, choć zdarzają się oczywiście przypadki że będzie to więcej (lub mniej) - tutaj NIE ma
stałej reguły.
Natomiast konsekwencją zwiększenia napięcia na CPU jest większe wydzielanie ciepła - czyli procek będzie się bardziej grzał.
Dlatego też PRZY PODNOSZENIU NAPIĘCIA NALEŻY ZACHOWAĆ OSTROŻNOŚĆ I ROZSĄDEK. Nie zaleca się podnosić napięcia o więcej niż
15-20% domyślnego napięcia. Kolejny raz podkreślam TUTAJ NIE MA REGUŁY - jeden procek wytrzyma większe napięcie, drugi
mniejsze, więc należy być tutaj ostrożnym i zwiększać napięcie stopniowo i na bierząco monitorować temperaturę procesora
w stresie (podczas SuperPI, czy StressPrime). Temperatura w stresie nie powinna przekraczać 50 stopni.
Ta sama zasada obowiązuje przy podnoszeniu napięcia na chipset i pamięci - czyli OSTROŻNOŚĆ I ZDROWY ROZSĄDEK.
Napięcie procesora zazwyczaj regulujemy na tej samej zakładce co jego częstotliwość - najczęście jest pod nazwą
"VCore", "CPU Voltage" itp.
6. TUNING PAMIĘCI
Oprócz taktowania pamięci, które zwiększa się wraz z HTT możemy też poprawić wydajność pamięci zmniejszająć ich Timingi
(W BIOS-ie zazwyczaj pod nazwą DRAM Configuration)
Tmingi które nas interesują to:
- CAS Latency (zazwyczaj 2,5 lub 3)
- Trcd (3 lub 4)
- Trp (3 lub 4)
- Tras (7 lub 8 lub 9)
Największe z nich znaczenie ma CAS Latency - dlatego trzeba dążyć do ustawienia go na 2
Pozostałe timingi też próbójemy obniżyć o 1 stopień.
U mnie pamięci Kingston Infineon @ 213 MHz pracują stabilnie przy ustawieniach 2-3-2-6, choć tutaj - jak zawsze NIE ma reguł.
Zaostrzanie timingów zmniejsza możliwości przetaktowania pamięci - należy o tym pamiętać.
Podobnie jest też z ustawieniem Command Rate: (domyślnie 2T) - jeśli uda nam się ustawić Command Rate na 1T, to możliwości
przetaktowania pamięci znacznie spadną.
Moje Kingston-y przetaktowane do 213MHz z zaostrzonymi timingami nie byly już całkowicie stabilne przy ustawieniu
Command Rate na 1T.
7. CO ROBIĆ GDY PRZESADZIMY...
No właśnie - co zrobić gdy przesadzimy z podkręceniem naszego procesora i komputer nie chce się uruchomić?
Wtedy należy zresetować ustawienia BIOS-u za pomocą odpowiedniej zworki (opisane w instrukcji płyty głównej) lub
wyjmując na moment bateryjkę od BIOS-u.
Jednak spora częć płyt głównych ma tzw. opcję Bezpiecznego uruchomienia - jeśli przesadzimy z podkręcaniem, płyta uruchomi
się z bezpiecznymi ustawieniami.
Poradnik pierwsza klasa
ale dorzuce ze jak sie ma procesor x2 to polecam ORTHOS do testowania stabilności.
Ja odpalam ORTHOSA wraz z MEMTEST pod windowsa
Dodam kilka informacji dotyczących podkręcania procesorów:
-pilnujcie temperatury najlepiej pograjcie w jakąś obciążającą grę z godzinke i sprawdzie temperature powinna się wahać między 40 a 60.
-warto też zmiejszyc taktowanie pamięci ram przed podkręcaniem gdyż są one mniej podatne na podkręcanie niż procesor i dlatego przy wyszych częstotliwościach mogą powodować niestabilności
-podkręcając procesor zwiększane są też inne parametry komputera oraz skraca się żywotność komputera
-najlepiej podkręcać na markowych zasilaczach a nie tych dołączonych w zestawach gdyż macie gwarancje niezawodności
_________________ Gość gdy będzierz potrzebował pomocy napisz na moje gg.
Gość tylko nie zapomnij się przedstawić
Ht nie zmniejszałem i chodzi all stabilnie.
A teraz czego ja nie rozumiem: napięcie mam 1.216V .. kiedy w biosie mam ustalone 1.35V A everest pokazuje 1.40V.
Tak samo cpu-z pokazuje mi taktowanie pamieci jako 402MHZ czyli to x2 wychodzi 804MHZ ... Jak to możliwe kiedy szyna jest 225 ? a pamięci są ustawione na 800 ?
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach Nie możesz załączać plików na tym forum Możesz ściągać załączniki na tym forum
.gif ":)")
