Forum Komputerowe Info-PC :: Jak właściwie podłączyć urządzenia IDE/ATA/PATA/ATAPI?

obiboqs

I. WPROWADZENIE

Interfejs IDE jest interfejsem stosunkowo starym - pierwsze kontrolery były montowane na płytach głównych już w 1983 roku. W tym czasie ten interfejs "ewoluował", przechodził kolejne modyfikacje oraz doczekał się swojego następcy - stąd tyle różnych nazw go określających.

Następcą interfejsu IDE jest interfejs SATA (Serial ATA).

Podłączenie urządzenia do interfejsu SATA nie wymaga ustawiania trybów pracy - bierzemy kabelek, podłączamy - i działa. Z interfejsem IDE jest inaczej (spowodowane jest to po części faktem opisanym wyżej). Wielu ludzi biorących się za składanie komputerów nie wie o tym, że podłączając do komputera urządzenia IDE należy podpiąć je w odpowiedniej konfiguracji - i postępują z interfejsem IDE podobnie jak z interfejsem SATA, podłączając urządzenia w losowej konfiguracji - a później z tego wynika wiele problemów.

II. KRÓTKI OPIS - Z CZYM TO SIĘ JE?

Interfejs IDE na płycie głównej wygląda tak:

Na tym zdjęciu widoczne są 2 gniazda IDE (zielone i białe; to czarne, węższe z przodu to gniazdo FDD) - w zależności od płyty głównej tych gniazd może być mniej lub więcej.

Pod jedno gniazdo IDE możemy podpiąć jedną tasiemkę IDE, wyglądającą następująco:

Jest to czterdziestożyłowy przewód mający 3 identyczne wtyki. Jeden z wtyków umieszczamy w gnieździe na płycie głównej (koniecznie musi być to wtyk pierwszy lub ostatni, nie środkowy), do następnych dwóch podłączamy urządzenia. Znaczy to, że do jednego gniazda IDE podłączyć możemy maksymalnie 2 urządzenia - czyli jeżeli mamy 2 gniazda IDE, możemy podpiąć ich 4.

III. ZASADA PODŁĄCZANIA URZĄDZEŃ

Główna zasada, której powinniśmy się trzymać, to:

Jeżeli do jednej tasiemki IDE podłączamy jedno urządzenie, powinno ono mieć ustawiony tryb MASTER. Jeżeli zaś 2 urządzenia - to jedno powinno mieć ustawiony tryb MASTER, drugie SLAVE.

W przypadku, gdy rozpoznanie urządzeń przez kontroler przy ustawianiu wyłącznie trybów MASTER/SLAVE okaże się problematyczne, pomocnym może być ustawienie trybu CABLE SELECT. Niektóre kontrolery akceptują tylko i wyłącznie to ustawienie (tyczy się to np. niektórych markowych komputerów stacjonarnych). Ten tryb, jak sama nazwa wskazuje "nakazuje urządzeniu, aby samo wybrało sobie tryb pracy". Teoretycznie więc jeżeli we wszystkich urządzeniach ustawimy ten tryb i podłączymy je w dowolnej konfiguracji to wszystkie powinny być wykrywane przez kontroler poprawnie. Praktycznie jednak sprawa wygląda inaczej - więc zwykle zaleca się najpierw próby podłączenia urządzeń przy użyciu trybów MASTER/SLAVE.

Przykładowo: Mamy dysk twardy IDE, napęd DVD IDE i nagrywarkę CD IDE oraz płytę główną z czterema gniazdami IDE.

Do jednej tasiemki IDE podłączamy dysk [tryb MASTER], drugie gniazdo zostawiamy puste. Do drugiej tasiemki podłączamy napęd DVD [tryb MASTER] oraz nagrywarkę CD [tryb SLAVE].

Gdy włączymy komputer powinniśmy ujrzeć rozpiskę:

Kod:

Primary Master: <dysk twardy>
Primary Slave: None
Secondary Master: <napęd DVD>
Secondary Slave: <nagrywarka CD>

lub

Kod:

Primary Master: <napęd DVD>
Primary Slave: <nagrywarka CD>
Secondary Master: <dysk twardy>
Secondary Slave: None

Możemy też urządzenia podpiąć w innej poprawnej konfiguracji. Jeżeli np. jest nam łatwiej podłączyć dysk z nagrywarką CD do jednej tasiemki, a do drugiej sam napęd DVD (bo np. podpinając w wyżej opisanej konfiguracji jedna z tasiemek okaże się za krótka) - nic nie stoi na przeszkodzie. Musimy się tylko trzymać zasady opisanej na początku punktu trzeciego.

IV. USTAWIANIE TRYBU PRACY DYSKÓW/NAPĘDÓW

Tryb pracy dysków i napędów IDE ustawiamy za pomocą zworek (jumper'ów) znajdujących się nieopodal gniazda IDE w urządzeniu.

Instrukcję (to, gdzie należy włożyć zworkę by ustawić dany tryb) powinna się znajdować na urządzeniu. Zależnie od producenta sprzętu może być to na naklejce, obudowie itp.. Czasami tryby opisane są skrótami (MA = Master, SL = Slave, CS = Cable Select).

Przykładowe zdjęcie ukazujące zworki służące do regulacji trybu pracy oraz "instrukcję" w napędzie IDE:

Przykładowe zdjęcia ukazujące zworki służące do regulacji trybu pracy oraz "instrukcję" w dysku twardym IDE:

V. WSKAZÓWKI

* Jeżeli podepniemy urządzenia do interfejsu IDE w złej konfiguracji, to albo któreś z nich nie będzie wykrywane, albo też komputer nie będzie chciał się włączyć (wszystko będzie chodzić, lecz obraz na monitorze się nie pojawi). Jednak to, że na monitorze nie pojawił się obraz nie musi być koniecznie powodem złego podpięcia urządzeń IDE - może być też powodem czegoś innego.

* Interfejs IDE to interfejs dość kapryśny (znów po części ze względu na fakt opisany na wstępie), tak więc choć wszystko teoretycznie podepniemy dobrze, to komputer może nie wykrywać poprawnie wszystkich urządzeń - wtedy pozostaje podpięcie urządzeń w innej poprawnej konfiguracji (a tych jest wiele).

* Dysk, na którym będzie zainstalowany system, zaleca się podpiąć w trybie MASTER do pierwszego gniazda na płycie głównej (powinien być on wykrywany jako urządzenie "Primary Master").

* Tasiemki IDE często ulegają uszkodzeniom - najczęstszą usterką jest uszkodzenie "środkowego" wtyku na tasiemce. Jeżeli komputer nie chce wykryć urządzeń mimo, że wszystko podpinamy zgodnie z poniższymi instrukcjami, spróbujmy użyć innych tasiemek.
_____
Poradnik autorstwa użytkownika o nicku Obiboqs jest własnością portalu info-pc.org. Wszelkie prawa do powielania, modyfikowania, publikowania itp. zastrzeżone.